ป่าทุ่งหญ้า (Savanna)


สังคมป่าผลัดใบ
ภาพถูกย่อลง ดูขนาดจริง

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ดอกดิน
ไม้เหง้าชนิดหนึ่งที่ออกดอกสีสวยสดให้เห็นในทุกฤดูฝน
          ป่าทุ่งหญ้าเป็นสังคมพืชที่ปรากฏค่อนข้างน้อยตามธรรมชาติในประเทศไทย โครงสร้างป่ามีไม้ยืนต้นกระจายอยู่ห่างๆ กัน บนพื้นที่ส่วนใหญ่ซึ่งมีหญ้า ขึ้นหนาแน่น เช่น หญ้าคา หญ้าพง หญ้าแฝก ฯลฯ ป่าทุ่งหญ้ามักเกิดในบริเวณที่ค่อนข้างแห้งแล้ว ปริมาณน้ำฝนต่ำกว่า 800 มิลลิเมตรต่อปี ฤดูฝนสั้น ดินขาดธาตุอาหารส่งผลให้การสืบพันธุ์ของพืชเป็นไปด้วยความยากลำบาก นอกจากนี้ยังเกิดไฟป่าแทบทุกปีทำลายเมล็ดของไม้ใหญ่ไปเกือบหมด แต่ภาวะเช่นนี้กลับเหมาะสมต่อพืชพวกหญ้าที่มีวงจรชีวิตสั้นและแพร่พันธุ์ได้รวดเร็ว จึงครองความเป็นใหญ่ในสังคมพืชชนิดนี้ได้
          ช่วงต้นฤดูแล้งหญ้าและพรรณพืชส่วนใหญ่ในทุ่งหญ้าจะแห้งตายมีไฟป่าเข้าเผาซ้ำกลายเป็นทุ่งโล่งที่ปกคลุมไปด้วยขี้เถ้า ส่งผลให้สัตว์ป่าพวก เก้ง กวาง กระทิง ฯลฯ ต้องโยกย้ายออกไปหากินที่อื่นชั่วคราว บางชนิด ก็หลบลงรู เช่น อ้นและตุ่น แต่หลังจากนั้นเมื่อฝนแรกมาถึงช่วยชะล้างขี้เถ้าเป็นธาตุอาหารแก่ผืนดินทั้งไม้ยืนต้น ไม้พุ่ม และหญ้าจะผลิดอกออกใบอย่างรวดเร็วอีกครั้ง เพื่อดึงดูดสัตว์ป่ากลับมา ป่าทุ่งหญ้าตามธรรมชาติในเมืองไทยที่มีชื่อเสียงที่สุดคือ ป่าทุ่งหญ้าในเขตรักษาพันธุ์สัคว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรผืนป่าตะวันตกอันยิ่งใหญ่ที่หลายเป็นมรดกทางธรรมชาติของโลก สภาพของป่าทุ่งหญ้าเป็นเพียงขั้นหนึ่งของกระบวนการทดแทนตามธรรมชาติ หากมีการป้องกันไฟป่าอย่างจริงจัง ป่าทุ่งหญ้าก็สามารถกลายเป็นป่าใหญ่ได้ในอนาคต

ที่มาข้อมูลจาก: หนังสือบันทึกสิ่งแวดล้อมป่าเขตร้อน
กองส่งเสริมและเผยแพร่ กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม